Grand Egyptian Museum

Op 1 november 2025 ging na ruim twintig jaar bouwen eindelijk het Grand Egyptian Museum open, op nog geen twee kilometer van de piramides van Gizeh. Het is het grootste archeologische museum ter wereld dat aan één beschaving is gewijd, en het heeft in één klap de museale landkaart van Egypte hertekend. Wie voorheen naar het stoffige, overvolle Egyptisch Museum aan het Tahrirplein ging voor Toetanchamon, moet nu hierheen.

Het gebouw is ontworpen door het Ierse bureau Heneghan Peng, dat in 2003 een internationale prijsvraag won waaraan meer dan duizend architecten meededen. Het complex beslaat ongeveer een half miljoen vierkante meter en ligt met opzet op de rand van het plateau. De gevel bestaat uit driehoeken van doorschijnend albast; de plattegrond is uitgelijnd op de drie piramides.

Je komt binnen in de grote hal, waar de kolos van Ramses II staat: elf meter hoog, tachtig ton, in 2018 vanaf het Ramsesplein in Caïro hierheen verhuisd. Vanaf daar loopt de Grote Trap omhoog, met aan weerszijden zesentachtig beelden, sarcofagen en zuilen die je chronologisch door de Egyptische geschiedenis voeren. Boven aan die trap kijk je door een glaswand recht op de piramides. Dat uitzicht is geen toeval maar het hele punt van het ontwerp.

Het museum bezit meer dan honderdduizend objecten, waarvan er ongeveer vijftigduizend tegelijk te zien zijn. De twaalf hoofdgalerijen zijn zowel chronologisch als thematisch ingedeeld, van de prehistorie tot de Grieks-Romeinse tijd, langs de lijnen samenleving, koningschap en religie.

De publiekstrekker is natuurlijk Toetanchamon. Voor het eerst sinds Howard Carter het graf in 1922 opende, is de volledige grafuitrusting bij elkaar te zien: 5.398 gecatalogiseerde voorwerpen in twee eigen zalen. Het gouden dodenmasker van elf kilo massief goud is er, net als de drie in elkaar passende doodskisten, de vergulde troon, de strijdwagens, de bedden, het speelgoed uit zijn kinderjaren en zelfs de bloemenkrans die zijn weduwe op de kist legde. In het oude museum aan het Tahrirplein was maar een fractie hiervan tentoongesteld.

Een tweede hoogtepunt is de zonneboot van Cheops, een ruim veertig meter lange cederhouten boot die in 1954 in duizend stukken naast de Grote Piramide werd gevonden en die in 2021 in één nachtelijke operatie over de weg hierheen is gebracht.

Reserveer vooraf. Dit is het belangrijkste om te weten: buitenlandse bezoekers moeten hun ticket online kopen via de officiële site, met een vast tijdslot. Aan de kassa ter plaatse kun je niet meer terecht. Een volwassen buitenlander betaalt ongeveer 1.450 Egyptische pond; studenten tussen de 13 en 25 jaar en kinderen van 6 tot 12 jaar betalen ongeveer de helft, en kinderen onder de zes gaan gratis naar binnen.

Het complex is dagelijks open vanaf half negen, de galerijen vanaf negen uur. Op de meeste dagen sluiten de zalen om zes uur, op woensdag en zaterdag pas om negen uur ’s avonds. Die avondopenstelling is een aanrader: minder druk, en de piramides in de schemering vanaf de Grote Trap is een van de mooiste uitzichten van Egypte.

Trek er ruim de tijd voor uit. Drie uur is het minimum, een halve dag realistisch, en wie alles wil zien komt met een dag niet uit. Er zijn meerdere restaurants en cafés in het complex, dus je hoeft niet weg om te eten.

Het museum aan het Tahrirplein bestaat gewoon nog, en is nog altijd de moeite waard. Het opende in 1902, bezit ruim 170.000 objecten en heeft een sfeer die het nieuwe museum per definitie niet kan hebben: hoge zalen, houten vitrines, handgeschreven kaartjes. Toetanchamon is er weg en de koninklijke mummies verhuisden in 2021 naar het Nationaal Museum van de Egyptische Beschaving in Fustat, maar het Narmerpalet, de beelden van Chefren en Mykerinos, de vondsten van Joeja en Toeja en de kolossen van Achnaton staan er nog.

Heb je maar één dag in Caïro, kies dan het Grand Egyptian Museum. Heb je er twee, doe dan allebei: het nieuwe museum voor het spektakel, het oude voor de diepte.

Het museum ligt bij Gizeh, ongeveer twintig kilometer van het centrum van Caïro. Met Uber of een taxi ben je er in een half uur tot een uur, afhankelijk van het verkeer. Openbaar vervoer brengt je niet tot de deur.

Kom je vanuit de badplaatsen, dan is een dagtrip mogelijk maar lang: vanuit Hurghada of Sharm el-Sheikh gaan er excursies die het museum met de piramides combineren, deels per vliegtuig en deels per bus. Reken dan op een vertrek diep in de nacht.